ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ದಿನ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ದೇಶ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹುದ್ದೆಯನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಕೋಮು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜನರ ನಡುವೆ ತೆರಳಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಇದೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ? ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.
1924ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದು ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ 1934ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಗಾಂಧಿ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ದಾಖಲೆಗಳು ಇದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ್ದ ಜನರ ನಡುವೆ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7, 1947ರವರೆಗೆ ಅವರು ಕೋಮು ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ್ದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೆಲಿಯಾಘಾಟದಲ್ಲಿರುವ ಹೈದರಿ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಂತರ ‘ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಪವಾಡ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ ಗಾಂಧೀಜಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಗಮನ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಜನರ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸುವುದರತ್ತ ಇತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಚಾರವೇ ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಳಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆ ಆಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜನರ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಖಾದಿ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯದಂತಹ ವಿಚಾರಗಳತ್ತ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 1947ರ ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1948ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಅಧಿಕಾರದ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.ಇದರಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನದ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ—ನಾಯಕತ್ವ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದೇ? ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತನ್ನದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ ಎಂದರೆ ಹುದ್ದೆಗಿಂತ ಜನರ ನಡುವೆ ನಿಂತು, ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಆಗಿತ್ತು.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI