ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಂಬಳ; ರಾಜಭವನ ಸೇರಿ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೇನು?

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆ ಕೇವಲ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೇತನ, ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ವಾಹನ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಂಬಳ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಹಾಗಾದರೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ವೇತನ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಅವರಿಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ? ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಂತೆ, ಡಾ. ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮಾಥುರ್ ಅವರಿಗೆ ಕೇರಳ, ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅರ್ಲೇಕರ್ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು, ಬ್ರಜ್ ಮೋಹನ್ ರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ಒಡಿಶಾ, ಡಾ. ಧಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬಿಸೇನ್ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ದುಷ್ಯಂತ್ ಗೌತಮ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ವೇತನವನ್ನು Governors (Emoluments, Allowances and Privileges) Act, 1982 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3.5 ಲಕ್ಷ ವೇತನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇತನದ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ವಾಹನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಾದ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸದೆ ವಾಸಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನಿವಾಸದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಹನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನೂ ನಿಗದಿತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭದ್ರತೆಯ ಸ್ವರೂಪವು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವೇತನದ ಹೊರತಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರ ನಗದು ಆದಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕನನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುವುದು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾಗಿವೆ.ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕರೆಯುವುದು, ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು, ವಿಧಾನಸಭೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿರುವಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಧಿಕಾರಗಳು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಇವೆ.

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇದೆ.ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವವಿವೇಚನಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಜನರು ನೇರ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆಯು ₹3.5 ಲಕ್ಷ ಮಾಸಿಕ ವೇತನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI