ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ವಧೆ, ಸೀತಾದೇವಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನ ವಿಜಯದ ಕಥೆಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ರಾವಣನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ದಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಳ್ಳೆಯದರ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾವಣನ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು? ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣನ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲು ವಿಭೀಷಣ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹಿಂಜರಿದರು? ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಕಥನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀರಾಮನೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ವಿಭೀಷಣ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ರಾವಣ ಸೀತಾದೇವಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಅಧರ್ಮದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದನ್ನು ವಿಭೀಷಣ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ರಾವಣನಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಆತ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ವಿಭೀಷಣ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.ಆದರೆ, ರಾವಣನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರೂ ಆತ ವಿಭೀಷಣನ ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣನಾಗಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ ಆತನ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು ಎಂದು ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಕಥನಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಗ ಶ್ರೀರಾಮ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮೃತನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಧರ್ಮದ ಭಾಗವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಶ್ರೀರಾಮನ ಮಾತಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಭೀಷಣ, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ರಾವಣನ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.ರಾವಣನ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಲಂಕೆಯ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ರಾವಣನ ಅಧರ್ಮದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿ, ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಮಾಯಣದ ಕಥನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಭೀಷಣನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಶ್ರೀರಾಮ ತನ್ನ ಸಹಚರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಾನರ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖರು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಂದೆ ದಶರಥನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ವಚನದಂತೆ ವನವಾಸದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಲಂಕೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ವಹಿಸುವುದು ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.
ರಾವಣ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಶಕ್ತಿ, ಆತನ ವರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಆತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿವರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಜನಪ್ರಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ವಿಭೀಷಣ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀರಾಮ ನಾಭಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನೆಂದು ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಈ ವಿವರಣೆ ಎಲ್ಲ ರಾಮಾಯಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಮಾಯಣ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ವಧೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿನ ಅಮೃತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ರಾಮಾಯಣಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವ ಏಕೈಕ ವಿವರಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ರಾವಣನ ವಧೆಯ ನಂತರ ಆತನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಕಥೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಚಾರವಾದರೆ, ಆತ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಆತನಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರ.
ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷಕ್ಕಿಂತ ಕರ್ತವ್ಯ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ನೈತಿಕ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನವು ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ಕಥನಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI