ಮೊಬೈಲ್ ಗೆ ಬರುವ ಒನ್ ಟೈಮ್ ಪಾಸ್‌ ವರ್ಡ್‌ (OTP) ಅನ್ನು ಇತರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋಡದಂತೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (TRAI) ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. OTP ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ನೇರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಕುರಿತು TRAI ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ OTP ಸಂದೇಶ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅದರ ಕೋಡ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಬಾರ್ ಅಥವಾ ಲಾಕ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಫೋನ್ ಬಳಸುವವರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವವರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕೋಡ್ ನೋಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, OTPಯನ್ನು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲೇ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು ಸಂದೇಶಗಳ ಆ್ಯಪ್ ತೆರೆದು ನೋಡಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ OTP ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇಲ್ಲ.
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಕಳುಹಿಸುವ OTP ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ OTP ಕಳುಹಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು, ಕೋಡ್ ಕಳುಹಿಸಿರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, OTP ಲಾಗಿನ್‌ಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಇವು ಸದ್ಯ ವರದಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಅಂಶಗಳಷ್ಟೇ. ಅಂತಿಮ ನಿಯಮ, ಸಂದೇಶದ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2021ರಲ್ಲಿ 2,62,846 ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, 2025ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 24,02,579ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
2021ರಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟ ಸುಮಾರು ₹551 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ ಅದು ₹22,495 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, 2024ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ನಷ್ಟ ₹22,848 ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 2025ರಲ್ಲಿ ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ವರದಿಯಾದ ನಷ್ಟದ ಮೊತ್ತ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಕೇವಲ OTP ವಂಚನೆಗಳ ಲೆಕ್ಕವಲ್ಲ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಂಚಕರು, ಕೆವೈಸಿ ಅಪ್‌ ಡೇಟ್‌, ಖಾತೆ ಸ್ಥಗಿತ, ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನದ ಆಮಿಷದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ OTP ಹೇಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ವಂಚಕರು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಗೆ OTP ಬಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಲಾಗಿನ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭಿಸದಿದ್ದರೂ OTP ಬಂದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ. ಕರೆ ಮಾಡಿದವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ OTP ತಿಳಿಸಬೇಡಿ. ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಕರೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿತ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
OTPಯನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅಪರಿಚಿತರು ಕಳುಹಿಸುವ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ OTP ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
ಸೈಬರ್ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೆ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡುವುದರಿಂದ ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಬಹುದು.
OTP ಸಂದೇಶಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಕಾಣಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಜಾರಿಯಾದರೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಗೌಪ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಕಲಿ ಕರೆಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ವಂಚನೆ ನಡೆಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ TRAIಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಬರುವವರೆಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಬೇಡಿ. OTPಯನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI