ರಾಮಾಯಣ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ಪಾತ್ರಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರುವ ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ ಮಂಡೋದರಿಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮನು 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಂಡೋದರಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಳು? ಸೀತಾಪಹರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರವೇನು? ರಾವಣನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆಕೆ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಳೇ? ಎಂಬ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಮಂಡೋದರಿ ಯಾರು?
ಮಂಡೋದರಿ ಲಂಕಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಲಂಕೆಯ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ. ಆಕೆ ಮಾಯಾಸುರನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಮೆಯ ಪುತ್ರಿ ಎಂಬ ಕಥೆ ಉತ್ತರ ರಾಮಾಯಣದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಜನ್ಮದ ಕುರಿತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳೂ ಇವೆ. ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಯಾಸುರ ಮತ್ತು ಹೇಮೆ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಥನದಲ್ಲಿ ಶಾಪದಿಂದ ಕಪ್ಪೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆಯೊಬ್ಬಳು ಸುಂದರ ಯುವತಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ಮಂಡೋದರಿಯಾದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಡೋದರಿ ಮತ್ತು ರಾವಣನಿಗೆ ಮೇಘನಾದ (ಇಂದ್ರಜಿತ್), ಅತಿಕಾಯ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷಕುಮಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪುತ್ರರಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಕೆ ಸೌಂದರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದವಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡೋದರಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಳು?
ಶ್ರೀರಾಮನು ತಂದೆ ದಶರಥನ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಮಂಡೋದರಿ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡೋದರಿಯ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದನು. ಮಾರೀಚನನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಆಶ್ರಮದಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಪಂಚವಟಿಯಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಂಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರವೇ ಮಂಡೋದರಿಯ ಪಾತ್ರ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಲಂಕೆಗೆ ಬಂದ ಹನುಮಂತ ಅಶೋಕವನ ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ವೇಳೆ ರಾವಣನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಮಂಡೋದರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಆಕೆಯೇ ಸೀತೆಯೇ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆಕೆ ಸೀತೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ತನ್ನ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಮಂಡೋದರಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಂಕೆಗೆ ಕರೆತಂದ ರಾವಣನ ನಡೆ ಮಂಡೋದರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣ ರಾಮಾಯಣದ ಹಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ರಾಮನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಮಂಡೋದರಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಪತಿ ರಾಮನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ರಾವಣನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದು ಲಂಕೆಯ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಳಸಿದಾಸರ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತ ಲಂಕೆಯನ್ನು ದಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮಂಡೋದರಿ ರಾವಣನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗವಿದೆ. ಆದರೆ ಮಂಡೋದರಿಯ ಈ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ವಿವರಗಳು ರಾಮಾಯಣದ ಎಲ್ಲ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಅಂತಿಮ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಂಡೋದರಿ ಆತನನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಮಾಯಣ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾವಣನು ಮಂಡೋದರಿಯ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣನ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಂಡೋದರಿಯ ಪುತ್ರ ಮೇಘನಾದ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾವಣನ ಅನೇಕ ಯೋಧರು ಹತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೆ ರಾಮನ ಬಾಣಕ್ಕೆ ರಾವಣನೂ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ರಾವಣನ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಮಂಡೋದರಿ ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಲಂಕೆಯ ರಾಜಮನೆತನದ ವೈಭವದ ನಡುವೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಜೀವನ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ರಾಮಾಯಣ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಮರಣದ ಬಳಿಕ ಮಂಡೋದರಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿವರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅಹಲ್ಯೆ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸೀತೆ, ತಾರಾ ಮತ್ತು ಮಂಡೋದರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಕನ್ಯೆಯರ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಡೋದರಿಯನ್ನು ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪತಿಯ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಲವು ಕಥನಗಳು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡೋದರಿ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು. ರಾಮಾಯಣದ ಮುಖ್ಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರ ಸೀತಾಪಹರಣದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾವಣನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ ವಿವೇಕವಂತ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಮಂಡೋದರಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮಾಯಣದ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI