ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣತೆ ಹಚ್ಚಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ ಅಥವಾ ಪಾಡ್ಯ ಪೂಜೆ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾನಶೀಲತೆ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ವಚನಪಾಲನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಈ ದಿನ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆಯಂತೆ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಾಡ್ಯದಂದು ಆಚರಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ, ಬಲಿ ಪ್ರತಿಪದೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಿನ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪಾತಾಳ ಲೋಕದಿಂದ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೀಂದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆಯೇನು?
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಸುರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಅತ್ಯಂತ ದಾನಶೂರ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪರಿಪಾಲಕ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಜನರನ್ನು ಸುಖಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆತನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಲಿಯ ದಾನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೊರೆ ಹೋದರು. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ವಾಮನ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು. ವಾಮನನು ಬಲಿಯ ಬಳಿ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು. ದಾನಶೂರನಾದ ಬಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ವಾಮನನು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ, ಎರಡನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಅಳೆದನು. ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದಾಗ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಬಲಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನೆಂದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ವಾಮನಾವತಾರದ ಕಥೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಲಿಯ ಭಕ್ತಿ, ದಾನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವಚನಪಾಲನೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ವಿಷ್ಣು ಆತನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಲಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಯಂದು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಡ್ಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಯಂದು ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಗಣಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೀಂದ್ರನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ.ತುಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೀಂದ್ರನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಗದ್ದೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ, ಅವಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮೊದಲಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಬಲೀಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಗೋಪೂಜೆಗೂ ಇದೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ
ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆ ಗೋಪೂಜೆ. ಈ ದಿನ ಹಸು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಕೊಂಬುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪದಂತಹ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೋವುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದೇ ಗೋಪೂಜೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗೋವುಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಕುಲದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೂ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ.
ಪಾಡ್ಯ ಪೂಜೆಯ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗವಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ದಾನಶೀಲತೆ, ವಿನಯ, ವಚನಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳ ಕಲ್ಯಾಣವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಕಾಳಜಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ದೀಪಾವಳಿಯ ಪಾಡ್ಯ ಪೂಜೆ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸ್ಮರಣೆ, ಗೋಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಒಳಿತನ್ನು ಕೋರುವ ಈ ಆಚರಣೆ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI