ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ತ್ರಿನೇತ್ರ, ತ್ರಿಲೋಚನ ಹಾಗೂ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ದೇವರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆ ಹಣೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಆತನ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೇವಲ ಕೋಪದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಿವನಿಗೆ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಬಂದಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ದಿನ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಲು ಶಿವನ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಆತನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಳು. ಶಿವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಜೀವಜಗತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತು.
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಶಿವನು ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದನು. ಆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಬೆಳಕು ಜಗತ್ತಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಿತು ಎಂಬುದು ಈ ಕಥೆಯ ಸಾರ. ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥನವು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಶಿವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನ ಬಲಗಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಎಡಗಣ್ಣು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತಗಳಾದರೆ, ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬೆಳಕು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಶಿವನಿಗೆ ಪುತ್ರನ ಜನನವಾಗಬೇಕೆಂದು ದೇವತೆಗಳು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಶಿವನು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆತನ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಮದೇವನು ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಭಂಗವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಿವನು ತನ್ನ ಹಣೆಯ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದನು. ಆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಗೆ ಕಾಮದೇವನು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮವಾದನು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ.ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಆಸೆ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವ ತಪಶ್ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಒಳಗಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಜ್ಞಾನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಅಜ್ಞಾನ, ದುರಾಸೆ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಸತ್ಯದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಕೇವಲ ಸಂಹಾರದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ. ಅದು ಜ್ಞಾನ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ತಪಸ್ಸು, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವೂ ಹೌದು. ಶಿವನ ತ್ರಿನೇತ್ರ ರೂಪವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ತೊರೆದು ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ಉದಯದ ಕುರಿತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಥನಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ, ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ: ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನಗಳು, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖನಗಳು.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI