ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅವರ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೇವಾವಧಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಂತದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವ ಈ ಬೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೆಯೇ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಳಕೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಿಗೆ ಎರಡನೇ ಜೀವನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಐಸಿಎಫ್ (ICF) ಬೋಗಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳ ಸೇವಾವಧಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬಿ (LHB) ಬೋಗಿಗಳ ಸೇವಾವಧಿ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಸೇವಾವಧಿ ಅವುಗಳ ಮಾದರಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಏನಾಗುತ್ತವೆ?
ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಎಂಜಿ (NMG – New Modified Goods) ಕೋಚ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳು, ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅಗತ್ಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಕಾರುಗಳು, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಂತಹ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ರೈಲುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈಲು ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಬೋಗಿಗಳ ತೆರವು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ರೈಲುಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದರೆ ರೈಲ್ ಕೋಚ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ ಗಳು. ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈಲಿನೊಳಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಇಂತಹ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಹಲವು ಕಡೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಗುಜರಿಗೆ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ರೈಲ್ವೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಬೋಗಿ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಚಕ್ರಗಳು, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕಬ್ಬಿಣ, ಉಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಲೋಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹರಾಜು ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆದಾಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳ ಸೇವಾವಧಿ ಮುಗಿದರೂ ಅವುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಬೋಗಿಗಳು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳಾಗಿ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೋಗಿಗಳು ತುರ್ತು ಸೇವೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಭಾಗಗಳು ಲೋಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮರುಬಳಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮತುಮಕೂರಿನ ಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ 8123382149 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
ಗ್ರೂಪ್ ಗೆ ಜಾಯಿನ್ ಆಗಿ: https://chat.whatsapp.com/CtZPUt7bwkaJkX2T6hAwZI